Soňky ýyllarda poliuretan önümleri, mysal üçin, Hytaýyň Harbin Dong'an Building Sheets kompaniýasy tarapyndan öndürilen we poliuretan materiallaryndan ýasalan sowuk saklaýyş panelleri barha meşhur bolýar.
Umuman, poliuretan termoset we termoplastik bolup bölünip bilner, şeýle hem poliuretan plastmassalardan (esasan köpük plastmassalardan), poliuretan süýümlerinden (spandeks) we poliuretan elastomerlerinden ýasalyp bilner. Poliuretan materiallarynyň köpüsine, meselem, ýumşak, gaty we ýarym gaty poliuretan köpüklerine termoset diýilýär.
Poliuretanyň gaýtadan işlenilmegi köplenç fiziki gaýtadan işlenme usullaryny ulanýar, sebäbi bu usul deňeşdirme boýunça netijeli we ykdysady taýdan amatlydyr. Hususan-da, ony üç gaýtadan işlenme usulyna bölmek bolýar:
Bu usul iň giňden ulanylýan gaýtadan işlemek tehnologiýasydyr. Ýumşak poliuretan köpügi üweýji maşyn arkaly birnäçe santimetr böleklere owradylýar we reaktiv poliuretan ýelmeşdiriji mikserde püskürdilýär. Ulanylýan ýelmeşdiriji, adatça, poliuretan köpük garyndysy ýa-da polifenil polimetilen poliizosiýanata (PAPI) esaslanýan NCO bilen gutaran prepolimeridir. PAPI esasly ýelmeşdirijileri ýelmeşdirmek we galyplamak üçin ulanylanda, bug bilen garyşdyrmagy hem girizip bolýar. Galyndy poliuretany ýelmeşdirmek prosesinde 90% galyndy poliuretan we 10% ýelmeşdiriji goşuň, deň derejede garyşdyryň ýa-da käbir boýaglary goşuň we soňra garyndyny basyşly ediň.
Baglanyşyk emele getirme tehnologiýasy diňe bir uly çeýelige eýe bolmak bilen çäklenmän, eýsem gutarnykly önümiň mehaniki häsiýetlerinde hem uly üýtgeşiklige eýedir. Poliuretan önümleriniň iň üstünlikli gaýtadan işlenilýän usuly, esasan haly örtügi, sport matalary, ses izolýasiýa materiallary we beýleki önümler hökmünde ulanylýan ýumşak köpük galyndylary ýaly galyndylary baglamak arkaly gaýtadan işlenilýän poliuretan köpügini öndürmekdir. Ýumşak köpük bölejikleri we ýelmeşdirijileri belli bir temperaturada we basyşda awtoulagyň aşaky örtükleri ýaly önümlere galyp bolýar; ýokary basyş we temperatura ulanmak arkaly nasos korpuslary ýaly gaty bölekleri galyp bolýar.
Gaty poliuretan köpügi we reaksiýa inýeksiýa kalyplamasy (RIM) poliuretan elastomeri hem şol bir usul bilen gaýtadan işlenilip bilner. Gaz geçiriji ýyladyş ulgamlary üçin turba kronşteýnlerini öndürmek ýaly gyzgyn presleme kalyplamasy üçin galyndylaryň bölejiklerini izosiýanat prepolimerleri bilen garyşdyrmak. | 2、Gyzgyn presleme galyplama Termoset poliuretan ýumşak köpük we RIM poliuretan önümleri 100-200 ℃ temperatura aralygynda belli bir termal ýumşadyjy we plastiklik häsiýetlerine eýedir. Ýokary temperatura we basyş astynda galyndy poliuretan ýelim ulanmazdan biri-birine ýelmeşdirilip bilner. Gaýtadan işlenen önümleri has birmeňzeş etmek üçin, köplenç galyndylary ezmek, soňra gyzdyrmak we forma bermek zerur bolýar.
Formalaşma şertleri galyndy poliuretan görnüşine we gaýtadan işlenen önüme baglydyr. Mysal üçin, poliuretan ýumşak köpük galyndylaryny amortizatorlary, palçyk goraglaryny we beýleki bölekleri öndürmek üçin 1-30MPa basyşda we 100-220 ° C temperatura aralygynda birnäçe minutlap gyzgyn presläp bolýar.
Bu usul RIM görnüşli poliuretan awtoulag böleklerini gaýtadan işlemekde üstünlikli ulanyldy. Mysal üçin, awtoulag gapylarynyň panelleri we gurallar panelleri takmynan 6% RIM poliuretan poroşogyndan we 15% aýna süýüminden öndürilip bilner. | 3、Doldurgyç hökmünde ulanylýar Poliuretan ýumşak köpügi pes temperaturada ezmek ýa-da üwemek arkaly ownuk bölejiklere öwrüp bolýar we şeýle bölejikleriň dispersiýasy poliuretan köpügini ýa-da beýleki önümleri öndürmek üçin poliollara goşulýar, bu bolsa diňe bir galyndy poliuretan materiallaryny gaýtaryp almak bilen çäklenmän, eýsem önümiň bahasyny hem netijeli azaldýar. MDI esasynda sowuk gurlan çeýe poliuretan köpüginde döwülen poroşogyň mukdary 15% bilen çäklendirilen we TDI esasynda gyzgyn gurlan köpüge döwülen poroşogyň iň köp 25% goşulyp bilner.
Bir proses öňünden dogralan köpük galyndylaryny ýumşak köpük poliefir poliolyna goşup, soňra ýumşak köpük öndürmek üçin ownuk bölejikleri öz içine alýan "gaýtadan işlenen poliol" garyndysyny emele getirmek üçin ony laýyk degirmende çygly üwemekdir.
RIM poliuretan galyndylary poroşoka öwrülip, çig mal bilen garylyp, soňra RIM elastomerlerine öndürilip bilner. Poliuretan gaty köpügi we poliizosiýanurat (PIR) köpük galyndylary owradylandan soň, ony berk köpük öndürmek üçin 5% gaýtadan işlenen material goşmak üçin hem ulanyp bolýar. |
Soňky ýyllarda täze himiki gaýtadan dikeltmek usuly peýda boldy
Illinoýs uniwersitetiniň professory Stiwen Zimmermanyň ýolbaşçylygyndaky topary poliuretan galyndylaryny çüýretmegiň we ony beýleki peýdaly önümlere öwürmegiň usulyny işläp düzdi.
Aspirant Efraim Morado poliuretan galyndylary meselesini çözmek üçin polimerleri himiki usullar arkaly gaýtadan ulanmagy umyt edýär. Şeýle-de bolsa, poliuretan örän ýokary durnuklylyga eýedir we parçalanmagy kyn bolan iki komponentden: izosianatlar we poliollardan ýasalýar.
Poliollar meseläniň açarydyr, sebäbi olar nebitden alynýar we aňsatlyk bilen dargamaýar. Bu kynçylygyň öňüni almak üçin ylmy topar has aňsat dargaýan we suwda ereýän himiki birligi asetaly kabul etdi. Polimerleri otagyň temperaturasynda trihlorsirke kislotasy we dihlormetan bilen eredip emele gelen dargama önümleri täze materiallary öndürmek üçin ulanylyp bilner. Konsepsiýanyň subutnamasy hökmünde Morado gaplamalarda we awtoulag böleklerinde giňden ulanylýan elastomerleri ýelmeşdiriji maddalara öwrüp biler.
Şeýle-de bolsa, bu täze gaýtadan işlemek usulynyň iň uly kemçiligi reaksiýa üçin ulanylýan çig malyň bahasy we zäherliligidir. Şonuň üçin ylmy işgärler häzirki wagtda dargatmak üçin sirke ýaly ýumşak erginleri ulanmak arkaly şol bir prosesi amala aşyrmak üçin has gowy we arzan usul tapmaga synanyşýarlar.
Geljekde, Harbin Dong'an binasylists kompaniýaşeýle hem pudagyň innowasiýalaryny ýakyndan yzarlap, tehnologiýa we daşky gurşawy goramak tehnologiýasyna maýa goýmagyny dowam etdirer, Dong'anyň poliuretan panellerini has ekologiýa taýdan arassa we sagdyn etmek üçin yzygiderli innowasiýalar girizer. Şeýle hem, geljekde daşky gurşawy goramak boýunça has köp täze tehnologiýalaryň dörejekdigine ynanýarys.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 9-njy noýabry